Nhật Bản từ lâu đã nổi tiếng là quốc gia của sự kỷ luật, tinh tế và những quy tắc ứng xử chặt chẽ. Tuy nhiên, chính những nét đặc trưng văn hóa này đôi khi lại trở thành “mê hồn trận” đối với du khách quốc tế, dẫn đến những hiểu lầm không đáng có. Để có một chuyến du lịch Nhật Bản trọn vẹn và nhận được sự thiện cảm từ người bản địa, việc giải mã những hiểu lầm này là vô cùng quan trọng. Hãy cùng chúng tôi điểm qua những lỗi thường gặp nhất của khách du lịch khi đến với xứ sở Phù Tang.
1. Hiểu lầm về văn hóa tiền Tip (Tiền boa)
Đây là sai lầm phổ biến nhất, đặc biệt là với du khách đến từ phương Tây hoặc những nơi quen với văn hóa phục vụ. Tại Nhật Bản, tiền tip không tồn tại trong từ điển của họ. Ngược lại, việc để lại tiền lẻ hoặc đưa thêm tiền boa có thể bị coi là một sự xúc phạm hoặc gây ra sự bối rối rất lớn cho nhân viên phục vụ.
Người Nhật quan niệm rằng họ có trách nhiệm cung cấp dịch vụ tốt nhất trong mức giá bạn đã trả. Nếu bạn để lại tiền trên bàn, khả năng cao là nhân viên sẽ chạy theo bạn đến tận cửa hoặc xuống đường để trả lại vì họ nghĩ bạn bỏ quên tiền. Cách tốt nhất để thể hiện lòng biết ơn là một lời cảm ơn chân thành “Arigato Gozaimasu” kèm theo một cái cúi đầu nhẹ.
2. Nghĩ rằng tiếng Anh phổ biến ở khắp mọi nơi
Mặc dù Nhật Bản là một cường quốc kinh tế và du lịch, nhưng thực tế trình độ tiếng Anh của người dân không cao như nhiều người vẫn tưởng. Trừ khi bạn ở trong các khách sạn cao cấp hoặc các khu vực du lịch trọng điểm của Tokyo và Osaka, bạn sẽ gặp khó khăn khi giao tiếp bằng tiếng Anh.
Người Nhật thường rất sẵn lòng giúp đỡ nhưng họ cũng rất ngại nếu không thể diễn đạt rõ ý bằng tiếng nước ngoài. Lời khuyên cho bạn là hãy tải sẵn các ứng dụng dịch thuật, học một vài câu chào hỏi cơ bản bằng tiếng Nhật và luôn có sẵn bản đồ hoặc địa chỉ bằng tiếng Nhật để nhân viên ga tàu hay tài xế taxi có thể hỗ trợ nhanh nhất.
3. Ăn uống khi đang đi bộ trên phố
Ở Việt Nam hay nhiều nước khác, hình ảnh cầm một ổ bánh mì hay ly cà phê vừa đi vừa ăn là rất bình thường. Nhưng tại Nhật, hành động “Tabearuki” (vừa đi vừa ăn) bị coi là thiếu lịch sự và không sạch sẽ. Người Nhật thường ăn ngay tại cửa hàng tiện lợi, đứng cạnh các máy bán hàng tự động hoặc tìm một chiếc ghế đá để ăn xong rồi mới tiếp tục di chuyển. Ngoài ra, việc vứt rác không đúng nơi quy định cũng là điều tối kỵ, vì Nhật Bản cực kỳ hiếm các thùng rác công cộng trên phố nhưng đường xá lại luôn sạch bóng.
4. Nói chuyện điện thoại hoặc gây ồn ào trên tàu điện
Tàu điện là phương tiện giao thông công cộng chính và cũng là nơi thể hiện rõ nhất sự tôn trọng không gian chung của người Nhật. Bạn sẽ thấy trên tàu dù rất đông người nhưng thường rất yên lặng. Việc nói chuyện điện thoại trên tàu là điều gần như bị cấm đoán (có bảng hướng dẫn rõ ràng yêu cầu để điện thoại ở chế độ im lặng). Nếu cần nói chuyện với bạn bè đi cùng, hãy cố gắng nói nhỏ nhất có thể. Gây ồn ào nơi công cộng bị coi là hành vi ích kỷ, ảnh hưởng đến người khác đang nghỉ ngơi hoặc làm việc.
5. Quy tắc khi sử dụng đũa
Ẩm thực Nhật Bản có những quy định liên quan đến đôi đũa mà du khách cần lưu ý để tránh phạm vào các điều kiêng kỵ liên quan đến tâm linh:
- Không cắm đũa thẳng đứng vào bát cơm: Đây là hình ảnh liên tưởng đến bát cơm cúng trong đám tang.
- Không dùng đũa để chuyền thức ăn cho nhau: Hành động này gợi nhớ đến nghi thức hỏa táng.
- Không dùng đũa để chỉ trỏ: Được coi là hành động khiếm nhã.
6. Mang giày vào nhà hoặc những nơi có thảm Tatami
Người Nhật cực kỳ coi trọng sự phân chia giữa không gian bên trong và bên ngoài. Hầu hết các ngôi nhà, đền chùa và thậm chí một số nhà hàng truyền thống đều yêu cầu bạn bỏ giày ở lối vào. Hãy quan sát nếu thấy có bục cao hơn mặt đất hoặc có các đôi dép đi trong nhà được xếp sẵn, đó là dấu hiệu bạn phải để giày lại. Lưu ý nhỏ: hãy luôn mang một đôi tất sạch sẽ, vì bạn sẽ phải cởi giày rất thường xuyên!
7. Hình xăm và văn hóa đi Onsen (Tắm khoáng nóng)
Trong quá khứ, hình xăm thường gắn liền với các băng nhóm tội phạm (Yakuza) tại Nhật. Do đó, đến nay vẫn còn khá nhiều phòng tắm công cộng hoặc suối nước nóng (Onsen) từ chối du khách có hình xăm. Nếu bạn có hình xăm nhỏ, bạn có thể dùng miếng dán y tế để che lại. Với những hình xăm lớn, hãy tìm kiếm các cơ sở Onsen có gắn mác “Tattoo friendly” hoặc thuê phòng tắm riêng để tránh bị từ chối phục vụ.
Nhật Bản là một đất nước tuyệt vời và người dân rất bao dung với du khách. Tuy nhiên, việc hiểu và thực hành những quy tắc nhỏ này sẽ khiến chuyến đi của bạn trở nên tinh tế hơn và giúp bạn hòa mình thực sự vào đời sống của người dân địa phương.
